G-krachten en de achtbaan
Niet direct een milieu-onderwerp, maar veel mensen houden nu eenmaal van de kick die ze in een rollercoaster of achtbaan kunnen ervaren. Het gaat om de sensatie van de G-kracht. Dat kan op twee manieren: plotseling naar boven (dan wordt uw lichaam als het ware iets in elkaar gedrukt) en plotseling naar beneden (dan wordt uw lichaam voor het gevoel uit elkaar getrokken). De eerste heet positieve G-kracht, de tweede negatieve G-kracht. Er is ook nog een derde, zijwaartse mogelijkheid, de laterale G-kracht, maar die is heel vervelend. Onder andere om die reden wordt de baan in een bocht gekanteld, waardoor het een van de twee eerstgenoemde krachten wordt. Bij 1G wordt het eigen lichaamsgewicht gevoeld. Dat is wat we normaal altijd voelen. Daar zijn we aan gewend. Maar wat gebeurt er nu als die zwaartekracht plotseling harder aan ons gaat trekken? Bij 2G nog niet zoveel. U wordt steviger in uw stoeltje gedrukt en uw armen worden zwaarder. Bij de 3 tot 4 G (drie tot vier maal uw lichaamsgewicht) wordt uw zicht minder. Recht vooruit kijken lukt nog goed. De rest wordt mistig (de heet ‘grey-out’). Sommige mensen kunnen dan al het bewustzijn verliezen. Daarom ligt de maximale positieve G-kracht bij ‘familie-achtbanen’ op 3,5 G. Bij 4,5 tot 5 G wordt uw hele beeld wazig. Bij 4,5 -6 G krijgt u een zwarte sluier voor uw ogen. De organen kunnen moeilijker functioneren. Bij ongetrainde mensen komen soms spontane bloedneuzen en andere bloedingen voor. De meest extreme achtbaan in Nederland haalt korte tijd de 5G positief. Straaljagerpiloten ondergaan vaak zwaardere G-krachten waarvoor ze ook speciale drukpakken dragen. Bij wie langer dan 3 seconden aan een kracht groter dan 7-10 G wordt blootgesteld, treedt bewusteloosheid op. Wie enkele seconden aan krachten van 10-14 G onderhevig is, overlijdt. De negatieve G-kracht treedt dus op als u plotseling naar beneden gaat (u valt voor uw gevoel). U hebt dan het gevoel dat u uit uw stoeltje vliegt. U voelt het bij de eerste afdaling, als u over hobbels gaat en in loopings. Deze negatieve G-kracht mag maximaal 1,5 G zijn, anders gaat het niet goed met u. Naar boven kunt u dus veel meer hebben dan naar beneden. Een goede gezondheidstoestand is heel belangrijk. Hoe gezonder hoe beter het lichaam drukverschillen aankan.