Neemt het vertrouwen in de wetenschap af?
Door diverse oorzaken, o.a. de grote openheid in publicaties, neemt het vertrouwen in wat wetenschappers beweren meetbaar af. Veel mensen hebben bijvoorbeeld hun geloof in economen verloren doordat die met al hun kennis de in Amerika gemaakte crisis niet zagen aankomen (op een niet gehoorde enkeling na dan) en er ook niet adequaat op reageerden.
Ongeveer hetzelfde geldt voor de klimaatwetenschap. Er is zoveel overduidelijke manipulatie door allerlei belangengroeperingen geweest, dat ook daardoor het publieksvertrouwen flink is geslonken. Hoe groot het menselijke aandeel in de huidige klimaatverandering is, is verre van zeker. Voor- en tegenstanders van diverse theorieën gaan rollebollend over straat, schofferen elkaar, sluiten elkaar uit enz. Wat moet de gemiddelde burger daarvan denken? Een variatie op de zeventig jaar oude mededeling van Colijn: ‘Ga maar rustig slapen, wij waken’, wordt allang niet meer geloofd. Het probleem is dat men weer zelf moet gaan denken en afzien van het ongelimiteerde vertrouwen in de lieden ‘die ervoor hebben geleerd’. Er is een vals beeld van de wetenschap gegroeid. De wetenschap is vaak of zelfs meestal niet in staat om ‘de waarheid en niets dan de waarheid’ met absolute zekerheid vast te stellen. Wetenschappelijk onderzoek leidt tot inzichten die dicht bij de waarheid kunnen komen, maar de ‘eeuwige waarheid’ bestaat niet. We moeten dus leren leven met onzekerheden. Met eenmaal vastgestelde dogma’s werkt het niet meer. Dan zouden we de maatschappij statisch (veranderloos) moeten inrichten. Het tegendeel is het geval: onze wereldmaatschappij is allesbehalve statisch, onze aarde verandert, hetzelfde geldt voor processen in ons zonnestelsel en ver daarbuiten. Veel daarvan is nieuw voor ons, omdat ons collectief menselijk geheugen nog maar zo kort aanwezig is en nog slecht is ook. Er speelt dus heel veel waarvan we de uitkomst moeilijk kunnen voorspellen. Wie geleerd heeft dat 1 + 1 = 2 moet er rekening mee gaan houden dat 1 + 1 ook best eens 3 zou kunnen zijn. Het is voor sommigen even wennen, maar dat zal moeten.